Bí ẩn tỉ lệ vàng trong cuộc sống

07/02/2018

Bạn sẽ kinh ngạc vì những điều quen thuộc xung quanh bạn đều liên quan tới một dãy số nổi tiếng: dãy Fibonnaci. Dãy số này còn liên quan chặt chẽ đến tỉ lệ thần thánh: tỉ lệ vàng.

Vậy dãy số Fibonnaci là gì? Trong cuộc sống có những bí ẩn gì về tỉ lệ vàng? Chúng ta hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này nhé!

Dãy Fibonnaci là gì?

Dãy Fibonnaci là dãy vô hạn các số tự nhiên bắt đầu bằng hai phần tử 0 và 1 hoặc 1 và 1, các phần tử sau đó được thiết lập theo quy tắc: “ Mỗi phần tử luôn bằng tổng hai phần tử trước nó”.

Mặc dù quy luật tưởng chừng đơn giản vậy, nhưng nó lại xuất hiện ở những thứ phức tạp nhất xung quanh chúng ta và ngay cả bản thân vũ trụ.

Điều này khiến nó trở thành một dãy số nổi tiếng và được xem như là sự hiện diện của tạo hóa ngay cạnh con người.

Tỉ lệ vàng

Chính quy luật này cũng sinh ra một tỉ lệ được cho là “tỉ lệ vàng” – một tỉ lệ của cái đẹp. Một sự thống nhất hài hòa giữa khoa học và nghệ thuật.

Nếu bạn có tỉ lệ của hai đại lượng nào đó là con số xấp xỉ 1,6180…thì người ta gọi đó chính là tỉ lệ vàng, chính vì khi lấy số sau chia cho số đứng trước trong dãy Fibonnaci, chúng ta được một con số xấp xỉ tỉ lệ vàng này.

Trong nghệ thuật tỉ lệ vàng thể hiện rõ ràng trong “hình chữ nhật vàng”, đó là một hình chữ nhật có tỉ lệ giữa cạnh dài và cạnh ngắn là tỉ lệ vàng.

Vòng xoắn ốc vàng hay đường xoắn ốc Fibonnaci

Khi đường xoắn ốc lôgarit tiếp xúc trong với các cạnh của một chuỗi các hình chữ nhật vàng thì nó được gọi là Đường xoắn ốc vàng.

Các đường chéo của các hình chữ nhật vàng lại cắt hai vòng xoắn liên tiếp của đường xoắn ốc này theo tỉ lệ vàng.

Tỉ lệ vàng trong kiến trúc và hội họa

Tỉ lệ vàng đã được biết đến từ khá lâu, đây là tỉ lệ tượng trưng cho thẩm mỹ, có tính cân đối của tự nhiên và tạo hóa.

Các họa sĩ và các kiến trúc sư từ lâu đã biết cân đối kích thước các chi tiết trong thiết kế công trình hay trong các bức vẽ của mình để đạt được sự hài hòa của tự nhiên.

Hãy cùng điểm qua một vài ví dụ điển hình có lẽ bạn cũng phải kinh ngạc đấy!

Đền Parthenon, Acropolis, Athens

Ta dễ dàng nhận ra các tỉ lệ vàng xoay xung quanh một hình xoắn ốc vàng tưởng tượng. Có lẽ, chính nhờ sự thiết kế này, đền Parthenon mới đạt được sự hài hòa cân đối và trở thành công trình nghệ thuật kiến trúc có một không hai của Hy Lạp.

Tháp Rùa của Việt Nam

Tháp rùa, theo tương truyền do Bá hộ Kim xây dựng ( người thực sự thiết kế thì không rõ) với mục đích ban đầu là chôn cất thi hài cha.

Việc không thành nhưng ngọn tháp ba tầng vẫn được hoàn tất. Vì vậy nên ban đầu tháp rùa có tên là tháp Bá hộ Kim. Tính cân đối của tháp rùa có được một phần do thiết kế theo tỉ lệ vàng.

Nhờ đó tháp rùa trở thành một trong những biểu tượng nổi tiếng của thủ đô Việt Nam.

Bức tranh “ Thiếu nữ bên hoa huệ” của họa sĩ Tô Ngọc Vân

Trong màu trắng phớt xanh, phớt hồng, một cô gái hơi nghiêng, đầu ngả trên cánh tay đang ngắm hoa. Dáng mềm mại của cô gái được tôn thêm bằng tư thế đặc biệt của hai tay: cánh tay trái vươn qua đầu, đặt hờ lên mái tóc.

Hai bông huệ to, nổi bật bởi màu trắng tinh khiết. Toàn bộ bức tranh như thầm kể với người xem về một cô gái trong trắng, thơ ngây nhưng cũng đầy ưu tư về cuộc sống.

Chúng ta không biết khi vẽ bức tranh này họa sĩ Tô Ngọc Vân có vẽ phác trước đường xoắn ốc vàng ra không, nhưng việc “nhìn ra” đường xoắn ốc vàng như trên giúp ta cảm thụ bức tranh một cách đầy đủ hơn.

Và qua đó thấy được sâu hơn vẻ đẹp của một tác phẩm mỹ thuật nổi tiếng.

Tỉ lệ vàng trong các tác phẩm của Leonardo da Vinci

Bức tranh vẽ nàng Mona Lisa là bức tranh bí ẩn nhất, gây tranh cãi nhiều nhất của danh họa Leonardo da Vinci.

Từ bức tranh ta có thể thấy khuôn mặt nàng Mona Lisa nằm gọn trong một hình chữ nhật vàng và cấu trúc phần còn lại của bức tranh cũng cấu trúc theo một hình xoắn ốc vàng.

Không chỉ mỗi bức tranh này, ta còn có thể thấy tỉ lệ vàng qua tác phẩm Vitruvian của danh họa nổi tiếng này.

Tỉ lệ vàng ở các sản phẩm Apple

Trong thời nay, tỉ lệ vàng cũng luôn được các nhà thiết kế chú trọng trong thiết kế sản phẩm của mình.

Logo quả táo khuyết của Apple thì ai cũng biết và rất nổi tiếng nhưng ít ai biết cách mà các nhà thiết kế đã tạo ra nó, hay nói các khác là nó được vẽ ngẫu nhiên hay theo một tỉ lệ nào?

Và bạn sẽ phải ngạc nhiên khi biết rằng, logo quả táo khuyết được thiết kế theo một tỉ lệ vàng được giới hội họa và kiến trúc áp dụng trong những tác phẩm kinh điển trên thế giới.

Rob Janoff đã tạo nên logo Apple dựa trên hình chữ nhật vàng và dãy số Fibonnaci huyền ảo.

Tỉ lệ vàng ở khuôn mặt người

Một khuôn mặt thật sự hoàn hảo là một khuôn mặt cân đối. Ta luôn tìm thấy tỉ lệ vàng ở những tuyệt tác tự nhiên ấy, như vậy tỉ lệ vàng là một tỉ lệ hoàn mỹ.

Tỉ lệ của khuôn mặt nữ, nam đều tuôn theo một quy tắc các dãy số trong toán học và dãy Fibonnaci để tạo nên tỉ lệ vàng.

Sự xuất hiện của dãy số, của tỉ lệ vàng kì diệu này ở muôn nơi. Và không còn nghi ngờ gì nữa, sự thật này cho ta thấy rằng toán học khiến ta cảm thấy những thứ dường như không liên quan gì tới nhau lại có một điểm chung kì lạ: một dãy số níu giữ chúng lại.